Srebrna tetradrachma. Antioch VII Euergetes. Sprzedana jako autentic w Sierpniu 2007. Numer aukcji 223455924FalsWspolczesny Cast Fake. Charakterystyczne dla Cast bable zaznaczone w koleczkach.
Nowosci na Allegro, Kiermaszu, Ebay Polska: Falsy, Sztuczna Patyna, Choroba brazu, etc.
Lista falszywych monet oferowanych na aukcjach w Polsce
(kliknij na zdjecie w celu zobaczenia powiekszenia!!!!)
Allegro:
Augustus
MarcusAurelius
Caracalla
Balbinus
Cornelia Supera
Domitian
Faustyna Junior
Geta
GordianIII
GordianII
Hadrian
Herennia Etruscilla
Julia Domna
Julia Maesa
Julia Soemis
Lucius Verus
Macrinus
Matidia
Septimus Severus
Trajan Decius
Valentinian II
Vespasian
Vitelius
Egnatius
Julius Caesar
Brvti Albinvs
Anonymous
„Mennictwo we wczesnym okresie rozwoju panstwowosci polskiej”
Autor: Waldemar Giebultowski
Ten artykul ma na celu zachecenie kolekcjonerow do wypowiedzenia wlasnych pogladow na temat mennictwa sredniowiecznego na terytorium powstajacego panstwa polskiego. Jest to bardzo kontrowersyjny i niezmiernie ciekawy watek, ktory nie znalzl doglebnej analizy w literaturze numizmatycznej. Zachecam do lektury i dyskusji.
Polozenie ladu nie zmienia sie tak szybko w czasie jak panstwa, kultury, czy cywilizacje. Ludnosc wedruje z miejsca na miejsce, osiedla sie na okreslony czas na jakims skrawku ladu przyswajajac kulture tubylcow lub ludow naplywowych. Ludnosc ziem polskich to Slowianie, ktorzy przywedrowali na te tereney ze wschodu. Z czasem osiedlili sie na stale i zaczeli przyswajac sobie obyczaje, tradycje, rzemiosla, a nawet srodki platnicze ludow naplywowych takich jak Rzymianie, Bizantyjczycy, Arabowie, Rusini, Niemcy, Saksoni czy innych.
Monety znalezione na terenie obecnego panstwa polskiego z okresu od I do IV wieku naszej ery to glownie depozyty kupcow rzymskich i w niewielkich ilosciach greckich (okres wczesniejszy). Monety te nie pelnily funkcji monety nominalnej na terenach polskich w owym czasie tak jak to mialo miejsce w owczesnym Rzymie czy Grecji. Widocznie nie zaistniala jeszcze w tym okresie potrzeba uzywania monety nominalnej na terenach polskich. Wazniejsze byly artykuly uzytku codziennego
i ozdoby. Polskie znaleziska denarow rzymskich z tego okresu to glownie brazy, czasem noszace jeszcze slady srebrzenia
(” myte” lub debasowane). Denary rzymskie prawdopodobnie przetapiano w duzych ilosciach ze wzgledu na brak kruszcow metali na naszych terenach. Z przetopionego kruszca robiono ozdoby (patrz zdjeca - kliknij na zdjecie w celu zobaczenia powiekszenia)
Srebrne denary rzymskie z terenow polskich czesto maja dziurki co wskazuje, ze byly uzywane bezposrednio jako ozdoby (Muzeum w Krakowie).
V i VI wiek nie przynosi wiele znalezisk monet. Trafiaja sie znaleziska monet bizantyjskich, ale w niewielkich ilosciach. Znaleziska z VII i VIII wieku to przewaga ”dirhemow” arabskich. Musialy one odgrywac pokazna role w handlu o czym swiadcza pokazne znaleziska tych monet szacowane na dziesiatki tysiecy sztuk.
Koniec VIII i IX wieku naszej ery to glownie ciete ”dirhemy”, czasem ciete monety z Rusi. Zaczynaja pokazywac sie monety niemieckie jak rowniez monety na wzor frankijski. Sporo jest tez znalezisk ozdob cietych z tego samego okresu.
Spotkalem sie z publikacja w ktorej autor napisal, ze : „Gall Anonim wspominal w swoich kronikach
jakoby Mieszko a przed nim jego ojciec uzywali olowiu jako srodka platniczego dla swoich wojow” ????
Autor atykulu zamiescil nawet zdjecie owych "monet". Byly to olowiane odwazniki uzywane
(wedlug mnie) raczej do okreslania wagi a nie jako srodek platniczy.
Okres pierwszych Piastow to czas pojawienia sie na terenach poliskich pierwszych monet nominalnych. Z tego okresu pochodzi sporo monet zwanych ”adulteryn”. Slowo to oznacza z laciny monete falszywa. Nieco pozniej zmieniono nazwe tego typu monet z adulteryn (czyli falsz) na nasladownictwo monetarne definiowane jako produkowanie monety wzorcowej poza jej miejscem pierwotnego powstania w celu wprowadzenia jej w obieg. Oczywiscie nalezaloby to traktowac jako falszerstwo. Gdybysmy przeniesli takie metody produkcji monet w czasy dzisiejsze, byloby to uznane za przestepstwo. Nasuwa sie wiec pytanie: czy mozemy mowic o mennictwie na terenach polskich we wczesnym okresie rozwoju panstwowosci polskiej czy raczej nalezaloby to nazwac nasladownictwem lub falszerstwem?
Zerknijmy na kilka faktow historycznych i zwiazana z nimi produkcje monet na terenach owczesnej Polski. Siostra Mieszka I, Adelajda, wyszla za maz za Gejze I z Wegier. Z tego okresu pochodzi troche denarow wegierskich bez nasladownictwa. Corka Mieszka I, Syngryda, wyszla za krola dunskiego Swena, ktory podbil Anglie i zalozyl panstwo normanskie. Synem Sygrydy i Swena byl Kanut Wielki ( ciekawostka: Mieszko I byl dziadkiem Kanuta), ktory po smierci Boleslawa Chrobrego zajal czesc Pomorza Zachodniego. Z tego okresu znane sa nasladownictwa denarow angielskich z terenow polskich.
Dla zainteresowanych prezentuje wspolczesna podrobe denara Mieszka I. Ten fals wazy 1.65 grama,
ma rozmiary 19x18mm i dostal literke F. Zostal zakupiony na jarmarku (oferowany za 1500 US$) za
5 US$. Identyczny fals oferowny byl juz wczesniej (w 1992 roku) w Gdansku. Jestem przekonany ze
jest ich wiecej i sa identyczne. Oryginale denary tego typu (tylko 3 sztuki o ktorych wiem – mozliwe
ze jest ich wiecej) nie sa identyczne. Roznia sie miedzy soba sposobem wybicia (centrycznosc i sciecie).
Okres Ottona III -(983-1002 ) to fala nasladownictwa (falszerstwa) jego denarow na terenach polskich. Moneta # 1 to oryginalny denar Ottona III o wadze 1.61g i srednicy 18.5mm, moneta # 2 to oryginalny denar Ottona III typu „Glosar” o wadze 1.30g i srednicy 18.5mm, moneta # 3 to kujawskie nasladownictwo denara Ottona III prawdopodobnie bitego z rozklepanego drutu (brak sladow ciecia) o wadze 0.39g i srednicy okolo 16.5mm
Rok 1000 to zalozenie arcybiskupstwa w Gnieznie zwiazane z osoba Radzim – Gaudenty. W tym czasie istnialo juz misyjne biskupstwo poznanskie. Z tego okresu pochodzi duza ilosc typow monet o rozmaitej wadze czy srednicy. Przewaga to monety medziane z nielicznymi egzemplarzami w srebrze. Spotyka sie sporo falsow monet z tego okresu.
Przykladow nasladownictwa monet obcych na ziemiach polskich z okresu tworzenia sie panstwa polskiego mozna by przytoczyc znacznie wiecej. Moim celem jest jednakze zainteresowanie kolekcjonerow tematem monet z poczatkow panstwa polskiego i zachecenie do dyskusji na temat: „czy we wczesnym okresie rozwoju panstwowosci polskiej mozemy mowic o mennictwie w scislym tego slowa znaczeniu czy raczej nasladownictwie lub falszerstwach monet z krajow osciennych dla potrzeb rodzacego sie panstwa polskiego?”
Chcialbym rowniez przedstawic kilka monet z tego okresu, ktore stanowia zagadke nie tylko dla mnie ale podejrzewam ze beda rowniez zagadka dla wielu znawcow tematu. Prosilbym o wyrazenie opinii na ich temat, jako ze nie sa notowane w zadnych znanych mi zrodlach. Jesli ktokolwiek rozpozna prezentowane monety z referencjami o ktorych ja nie wiem, uprzejmie prosze o informacje.
Pierwsza z monet jest podobna do denarkow typu Otto – Adelajda srednica 18 mm i waga 0. 65 gr. Monetka jest w dosc slabym stanie, dolaczam wiec odreczny szkic monety.
Po przesledzeniu dostepnych mi katalogow (wlaczajac wiekszosc katalogow aukcyjnych z ostatnich 15 lat ) nie znalezlem takowej monety. Jedna moneta bita w Regensburgu ( Henryk II, lata 1002 – 1024 ) ma podobne (ale nie takie same) znaki miedzy krzyzem: trzy kropki, w dwoch cwiartkach po przekatnej, trojkat i kolko. Najwieksze podobienstwo do prezentowanej monety maja monety wybite za Boleslawa Chrobrego w mennicy Mogilno ( lata 1000 – 1010 ). Monety te maja identyczny uklad dwoch trojkatow po przekatnej, kolko i trzy kropki (patrz: Kopicki i Gumowski ). Jedna z monet (z mennicy Poznan, ale ze znakiem zapytania, patrz Kopicki ) wybita zostala prawdopodobnie w Mogilnie (identyczne znaki miedzy ramionami krzyza). Monety z mennicy poznanskiej maja natomiast kolka lub kropki miedzy ramionami krzyza. Wedlug mnie prezentowana moneta byla bita w Mogilnie. Nasuwa sie pytanie: dla kogo lub z czyjego polecenia zostala wybita? Pozostaje tylko spekulacja jako ze nie jest ona opisana w znaych mi zrodlach. Byc moze bylo to jakies bicie probne. Mozliwe ze byla ona wybita na zlecenie nowo powstalego biskupstwa w Gnieznie (rok 1000).
Druga moneta to ciekawy denarek z kolekcji pana P. Wlodarskiego. Napisy, mimo ze sa dosc czytelne, nie okreslaja monety jednoznacznie. Srednica monety 18 mm, waga 1.36 gr. Nie jest to raczej moneta wegierska. Byc moze jest to moneta bliska denarom czeskim z okresu Boleslaw II (lata 967- 999). Ze wzgledu na brak fachowej literatury dotyczcej mennictwa czeskiego nie jestem w stanie jednoznacznie tego stwierdzic.
Trzecia moneta przypomina popularna krzyzowke wendenpfeniga (denara biskupiego). Srednica 14mm i waga 0.6gr nie odpowiadaja jednak podobnemu denarowi. W ”Corpus Numorum ” czy innych zrodlach nie ma nic co by przypominalo te monetke.
Na zakonczenie chcialbym jeszcze zaapelowac do wszystkich kolekcjonerow i entuzjastow monet i artefaktow z ziem polskich. Kilkanascie lat temu na Bermudach oferowana byla 10- cio dukatowka Zygmunta III . Nie wywiozl jej z kraju i oferowal na sprzedaz jakis rolnik ale znawca tematu i do tego na dobrym stanowisku. Wakacje zapewne mial udane. Kolekcjonerzy - nie rozsprzedajcie swoich zbiorow monet i artefaktow polskich w ”obce rece”. To dorobek naszej kultury i powinien pozostac w naszym kraju. Tylko przez 4 lata bylem w stanie odzyskac i przywiezc z powrotem do kraju okolo 1600 monet polskich i 200 krzyzowek. Nie wspomne o kosztach, ale bylo warto gdyz monety te wrocily tam gdzie jest ich miejsce czyli do Polski. Na jarmarkach i bazarach w roznych czesciach kraju mozna od czasu do czasu kupic piekne artefakty sredniowieczne. Nie omijajcie okazji kupna nawet jesli chcielibyscie dac mniej niz sprzedajacy sobie zyczy. Te rzeczy nierozpoznane przez laikow niejednokrotnie trafiaja na zlomowiska a my Polacy nieodwracalnie tracimy dobra naszej kultuy.
Zloty Quarter Stater. Olbia. Fals. Moneta oferowana na Allegro jako autentyk w czerwcu 2005 Przyklad autentycznej monety
Braz Tetrobol. Olbia. Moneta oferowana na Allegro jako Autentyk w lipcu 2005. Oryginalne monety maja slad wlewu metalu do formy na Obversie i Reversie. Ta moneta tego nie ma - Fals. Przyklad autentycznej monety
Caracalla. Moneta sprzedana na Allegro jako Autentyk 11 marca 2004. Numer aukcji 22364166 Moneta poddana zostala analizie u Davida R. Sear ktory jednoznacznie stwierdzil ze jest to podroba (kliknij na malutkie zdjecie aby zobaczyc certyfikat od Davida R. Sear) Wiecej na temat tego Falsa
Liciniusz I
Moneta wystawina na Allegro jako Autentyk, 21 maja 2004. Numer aukcji 25610412 Wiecej na temat tego Falsa
Obok druga, oferowanajako jako Kopia.7 wrzesien 2005. Numer aukcji 62482231
IV. Falsy monet: Bizancjum:
Justynian I
Druga moneta Fals wystawiona na Allegro jako Autentyk 29 maja 2004. Numer aukcji 26208442 Wiecej na temat tego Falsa
Srebrny Stater. Aigina. Oferowana na Allegro 1 pazdziernik 2005.
Numer aukcji 65104855. Waga monety z aukcji nie odpowiadala temu typowi.
Srebrny Stater. Syracuse Sicily. Oferowana na Allegro 6 pazdziernik 2005. Numer aukcji 65279068. Waga monety z aukcji 7.80g (troche za mala na ten typ). Ponadto legenda jest niepelna.Przyklad autentycznej monety
“Mintage in the early stages of the Kingdom of Poland”
Written by Waldemar Giebultowski.
Translated by Kwinto
Human cultures, civilizations and kingdoms change continuously. People migrate from place to place and establish new settlements. Settlers learn local cultures and introduce their own cultures to native people. Poles belong to an ethnic group known as Slavs who have migrated to Europe from the East. Early nomadic tribes of Slavs established their settlements in the Eastern Europe, which stretched from the Baltic to the Adriatic and Black Seas. Over time, Slavs bagan contacts and engaged in trade with other cultures such as Romans, Byzantines, Arabs, Saxons, Russian tribes, Germans, and others.
As Slavs engaged in trade, they slowly introduced monetary systems in their newly developing countries. Hoards of coins found on the present territory of Poland dating back to the 1-th to 4-th centuries AD are mainly Greek and Roman merchants’ deposits. These coins were not used by Poles as currency like for example in the Roman Empire. Apparently, the need for currency did not exist on the territory of Poland at that time. Barter played the main role in trade. It was a form of trade where goods or services were exchanged for other goods or services. In such transactions no money was involved. Articles of everyday life and jewelry played important role in trade. Hoards of Roman coins from this period of time, found in modern Poland, are mainly bronzes, some showing traces of silvering. Silver Roman Denarii are very rarely found in these hoards. This fact as well as lack of metal ores in Poland suggest that Roman silver coinage was smelted and transformed into jewelry by Poles.
(Please click on the thumbnail to see a full size photo)
Many Roman silver Denarii from this period of time have been found along with jewelry and show marks of being used as such. Majority of them have holes, which suggests that they were worn as pendants. (An example of silver Roman Denarius from the collection of the Museum in Krakow)
Coin findings dating back to the 5-th to 6-th centuries AD are very rare in Poland. There are some examples of Byzantine coinage but not significant amounts have ever been reported. Coin hoards from the 7-th and 8-th centuries AD are predominantly Arabic dirham. The Arabic currency must have played a significant role in trade on the territory of Poland because there are reports of thousands of Arabic dirham being found.
Coin findings dating back to the end of the 8-th and 9-th centuries AD show mainly hoards of Arabic dirham and some cut coins from Russia. There are traces of German, Saxon and Frankish coins from this period of time found in Poland.
Polish numismatic literature mentions that Gallus Anonymous wrote in his Chronicles that the first Polish official king Mieszko I and his father were using lead as currency to pay the bounty for their soldiers. The lead pieces of “currency” were in my opinion Celtic type of weights rather than currency.
First Polish kings from the Piast Dynasty of the 10-th century AD introduced official currency used for trade on the territory of Poland. From this period of time it originates a type of coinage called “adulteryn”. This word, derived from Latin, means a false coin. Later on, the name of this type of coinage was changed from “adulteryn” (false) to imitation. It was defined as manufacturing of coinage based on an original die outside its region of origin. Such imitated coinage was legally used as currency in the Kingdom of Poland. In today’s standards such practice would be classified as forgery and regarded as crime. Examples of such coinage among early Polish currency are abundant. Taking under account this fact, it is proper in my opinion to ask a question: “Was early Polish monetary system entirely legal or was it predominantly falsification of currencies of neighboring kingdoms?”
In order to discuss this issue and find an adequate answer, it is important to introduce some historical facts related to manufacturing of coinage in Poland during this period of time. Adelaida, the sister of the first king of Poland Mieszko I,
married a Hungarian king Geiza I. Sources indicate that upon this union some Hungarian coins circulated in Poland but forgeries of Hungarian currency have not been reported. Syngryda, the daughter of Mieszko I, married Danish duke Swen who conquered England and established the Norman Kingdom. Swen and Syngryda’s son, Canute the Great (the Polish king, Mieszko I, was his grandfather), conquered the western part of Polish province called Pomerania. The conquest took place after the death of the second Polish king from the Piast Dynasty – Boleslaus the Brave ( the son of Mieszko I). There are known findings of Canute’s Dearii as well as numerous forgeries of different types of Danish and English coins used in Poland during that time.
There have been findings of coins minted under the authority of the first Polish kings, which circulated in the young Polish nation. This coinage is however extremely rare and each type is represented by handful of original specimens. I would like to present here a modern forgery of a unique Denarius of Mieszko I. This modern forgery (18mm, 1.65g) was purchased in Gdansk, recognized as false and given a small letter “f” engraved on the coin’s obverse (a method of marking forgeries of unique specimens). There are only 3 authentic coins of this type in the World.
The period or reign of Otto III 983-1002 AD, a German king, brought a great deal of Polish forgeries of coinage of this ruler.
The forgeries were used as currency on the territory of Kingdom of Poland. Let’s take a look at some examples. Coin #1 is the original Denarius of Otto III 18.5mm and 1.61g. Coin #2 is another original Denarius of Otto III 18.5mm and 1.30g. Coin #3 is an example of a forgery of Denarius of Otto III manufactured in Polish province called Kujawy most likely from a thick flattened metal wire (no signs of any cutting) 16.5mm and 0.39g.
Around the year of 1000 AD, a new archbishopric was established in the Polish early capitol Gniezno. It was the second to already existing Archbishopric of Poznan. From this period of time comes a big variety of bishops’ coins with some bronzes and silver - plated bronzes. There is abundance of contemporary forgeries of these bishops’ money found in many places in Poland.
There is multitude of examples of coins of neighboring kingdoms forged by early Poles and used for circulation in the Polish Kingdom. I would like to present examples of several unusual coins found in Poland, which are not listed in any known by me reference. These coins are a puzzle not only to me but all experts whom I was able to contact regarding identification.
The first coin resembles Otto and Adelaide’s Denarii. The coin (18mm, 0.65g) is in a poor condition so I am including a hand drawing in order to reveal all its details
In order to identify this coin, I have search through many reference sources as well as hundreds of auction catalogs from the last 15 years. I have found several coins with similar details but not the exact match. One coin of Duke of Bavaria, Henry II, minted in Regensburg between 1002 and 1024 AD has similar but not identical details around the arms of the central cross. Coins minted by the second Polish king Boleslaus the Brave in Mogilno between 1000 and 1010 AD show so far the biggest resemblance to the puzzling coin. These coins show an identical location of two triangles, a circle and three dots across the arms of the central cross. These details have however slightly different shape than the details on the mysterious coin (Reference: Kopicki and Gumowski). Another coin minted by the same ruler but in Poznan (according to some experts not in Poznan but also in Mogilno) shows identical cross with triangles, circle and three dots. Remaining details are however different from details found on my coin. There were several types of coins minted in Poznan with circles and dots across the arms of the central cross but with no triangles. In my opinion, the mysterious coin was minted in Mogilno. The questions remain: Was it a legally minted coin, a proof coin or falsification? Under what authority (if any) was it minted - the Polish king Boleslaus the Brave, the Archbishopric of Gniezno or any other?
The second coin comes from the collection of Mr.P.Wlodarski. It is a mysterious Denarius (18mm, 1.36g) found in Poland. Despite clear legends and details, it remains a puzzle. It is possible that this Denarius was minted by Boleslaus II, the king of Czech, between 967 and 999 AD. It is also possible that it may be a forgery (in my opinion it is not) of coins of that ruler manufactured by Poles and used in the young Kingdom of Poland.
The third mystery coin (14mm, 0.6g) resembles some popular variants of bishops’ Denarii but it is not identical with any known type. The reference “Corpus Numorum”, Gumowski or other sources do not present any identical type. Could it be another example of many forgeries made and used by Poles in the early stages of the Kingdom of Poland?
Srebrna Tetradrachma. Ateny. Oferowana na Allegro 4 luty 2006. Numer aukcji 83963862. Fals z bledem w legendzie na Reversie - Autentyczne monety maja theta ( θ ), FALSY maja omicron (O). Przyklad autentycznej monety
Srebrny Shekel. Phoenicia, Tyra. Oferowana na Allegro 2 luty 2006 83970386 Ten ezeplarz to tzw."cast" czyli wycisk ze wspolczesnej matrycy. Przyklad autentycznej monety
Srebrna Tetradrachma. Philip II. Oferowana na Allegro 21 kwietnia 2006. Numer aukcji 97943583 Wspolczesny Fals, tzw."cast" - purchel na Obversie w okolicy godziny 6 typowy dla "cast". Moneta za mala (22mm) i za lekka (13.3g) na ten typ. Przyklad autentycznej monety
Srebrna Tetradrachma. Thasos. Oferowana na Allegro 21 kwietnia 2006. Numer aukcji 97943489. Fals. Problematyczny styl, waga i rozmiar monety. Ponadto moneta oferowana przez tego samego sprzedajacego co powyzszy Philip II.
Srebrna Tetradrachma. Aleksander III. Oferowana na Allegro 21 kwietnia 2006. Numer aukcji 97943316. Definitywniewpolczesny Fals. Glowa Heraklesa na Obversie skierowana jest w lewo, a powinna byc w prawo. Tetradrachmy bite byly z glowa Heraklesa skierowana w prawo.
Galba
Faustyna Senior
Srebrna Hemidrachma. Pantikapaion. Oferowana na Allegro czerwiec 2006. Numer aukcji 108841189. Fals. Wspolczesny "cast" czyli wycisk na prasie - widoczne bable typowe dla tego typu podrobki. Przyklad autentycznej monety.
Monety Greckie i Celtycke. Oferowane na Allegro w czerwcu 2006 jako Kopie.
Srebrna Moneta. Galatia - Amyntas. Oferowana na Allegro czerwiec 2006. Numer aukcji 110994434. Fals.
Ten wladca wybil tylko jedna monete w srebrze z glowa Ateny. Oferowany typ byl bity tylko w brazie.
Zloty Quarter Stater. Olbia. Fals wybity z tej samej matrycy jak powyzszy fals - te same detale, prosze uwaznie porownac obydwa egzemplarze. Moneta sprzedana na Allegro jako Autentyk w listopadzie 2006. Numer aukcji 139487674
Philip I, the Arab
Kopia
Srebrna tetradrachma. Egypt, Ptolemy II. Oferowana w Lutym 2007. Numer aukcji 168026942 Fals lub Kopia.
Srebrna tetradrachma. Antioch X Eusebes Philopator. Sprzedana jako autentic w Sierpniu 2007. Numer aukcji 223458167FalsWspolczesny Cast Fake. Charakterystyczne dla Cast bable zaznaczone w koleczkach.
Srebrna tetradrachma. Ptolemy VI. Sprzedana jako autentic w Sierpniu 2007. Numer aukcji 223453632Fals
Wspolczesny Cast Fake. Charakterystyczne dla Cast bable zaznaczone w koleczkach.
Srebrna tetradrachma. Alexander III. Sprzedana jako autentic w Sierpniu 2007. Numer aukcji 223464733Fals
Wspolczesny Cast Fake. Charakterystyczne dla Cast bable zaznaczone w koleczkach.
Srebrna ???. Pantikapaion. Oferowana na Allegro listopad 2007. Numer aukcj 264637956Fals. Wspolczesna fantazja dla turystow
Srebrna Drachma. Indo-Scythians Azes II. Oferowana na Allegro listopad 2007. Numer aukcj 264635344Fals. Wspolczesna podroba dla turystow
